فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
672
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
كليسا مىبرند . اين كلمه ايتاليائى است . الفَليُونَة - مؤنّث ( الفَليُون ) است . الفُمُ - [ فمّ ] من الإنسان ج أَفْواه و أَفْمَام : دهان انسان . الفَمُ - [ فمّ ] من الإنسان ج أَفواه و أفْمام : آن قسمت از دهان انسان كه براى سخن گفتن يا خوردن غذا باز مىشود . اين كلمه در اصل ( فوه ) است و مثنّاى آن ( فَمَانِ و فَمَوَانِ و فَمَيَانِ ) مىباشد ؛ « فَمُ الْقَاروُرَة » : دهانهء بُطرى يا سرشيشه بزرگ . الفِمُ - [ فمّ ] من الإنسان ج أَفْوَاه و أَفْمَام : مرادف ( الْفَم ) است . الفَمَويّ - [ فمّ ] : منسوب به ( الْفَم ) است . الفَمِيّ - [ فمّ ] : منسوب به ( الْفَم ) است . فَنَّ - - فَنَّا [ فنّ ] الشيءَ : آن چيز را زينت داد . الفَنّ - [ فنّ ] : مص ، - ج أَفْنان وَفُنُون و جج أَفَانِين : حالت و چگونگى ، گونه يا رسته اى از چيزى ، هنر ، تطبيق عمل و انديشهء هنرمند بر آنچه كه از چهرههاى طبيعى الهام مىگيرد و آن را بوجود مىآورد بويژه براى برانگيختن احساسات مانند زيبايى ، عكس ، موسيقى و شعر . فَنَى - - فَنَاءً [ فني ] : نابود شد ، - الرَّجُلُ : پير شد ، سالخورده شد . الفَنَاء - [ فني ] : مص ، نيستى بر خلاف هستى ، نابودى . الفِنَاء - ج أَفْنِيَة و فُنِيّ [ فني ] : حياطِ خانه ؛ « فِنَاءُ الطُّيور » : لانههاى مُرغ و خرگوش و جُز آنها . الفَنَّاء - [ فنّ ] : « شجرةٌ فَنَّاء » : درخت پُرشاخ و برگ . الفَنَار - ج فَنَارَات : چراغ دريائى ، گلدسته ، چراغ كاغذى كه با شمع روشن مىشود ، فنر ، اين كلمه فارسى است . الفَنَّان - [ فنّ ] : هنرمند ، كسى كه در هنر خود ابداع به كار برد و شگفتى آرد . الفِنْجَان - ج فَنَاجِين : فنجان - اين كلمه فارسى است . فَنْجَرَ - فَنْجَرَةً [ فنجر ] عينيه : با چشمان خود خيره شد و به تندى نگاه كرد . اين كلمه در زبان متداول رايج است . فَنِدَ - - فَنَداً : دروغ گفت ، نادان و كم عقل شد ، - فى الرّأي اوِ الْقَول : در عقيده و گفتار خود اشتباه كرد . فَنَّدَ - تَفْنِيداً ه : نظر او را تخطئه و رأى او را تضعيف كرد ، او را تكذيب كرد ، او را سرزنش كرد ، - الْفَرَسَ : اسب را ناتوان كرد ، - الحِسَابَ : بتدريج به حساب رسيدگى كرد ، - الكَرْمَ : شاخههاى فرسوده و خشك درخت انگور را بُريد . الفِنْد - ج فُنُود و أَفْناد : شاخهء درخت ، كوه بزرگ ، زمينى كه در آن باران نيامده ، گونه ، گروهى كه گِرد هم باشند ؛ « أَتَوا افْنَاداً » : يعنى گروه گروه آمدند . الفَنَد - مص ، ج افْنَاد : ناتوانى ، كُفرانِ نعمت . الفُنْدُق - ج فَنَادِق : تيمچه ، هُتل ، مسافرخانه ، فندق ، گُلوله تفنگ . الفِنْطَاس - ج فَنَاطِيس [ فنطس ] : حوض كشتى ، مخزن آب نوشيدنى در كشتى ، ظرفى كه در كشتى با آن آب گوارا و نوشيدنى توزيع كنند ؛ « انْفٌ فِنْطَاسٌ » : بينى پهن . الفِنْطِيس - ج فَنَاطِيس [ فنطس ] : بينى كه سوراخ آن گشاد باشد ، بددل ، پهن و گشاد . الفِنْطِيسَة - [ فنطس ] : بينى و پوزهء خوك . الفَنَك - ( ح ) : حيوان كوچكى است شبيه به روباه با اين تفاوت كه دو گوش بزرگ دارد و اندام آن از چهل سانتيمتر تجاوز نمىكند . از پوست اين حيوان استفاده مىشود و در كشور مصر معروف است . فَنَّنَ - تَفْنِيناً [ فنّ ] الناسَ : مردم را به گونههاى مختلف درآورد ، - رَأْيَه : انديشههاى گوناگون آورد و به يك وضع ثابت نماند ، - الشَّيءَ بِالشّيءِ : چيزى را با چيزى درآميخت . الفَنَن - ج أَفْنان و جج أَفَانِين [ فنّ ] : شاخهء راست و مستقيم درخت . الفَنْوَاء - [ فنّ ] من الأَشجار : درخت پُرشاخه و برگ . الفُنُون - [ فنّ ] : جمع ( الفَنّ ) است ، - الْجَميلَة : هنرهاى زيبا مانند موسيقى و شعر و تصوير و بلاغت و جز آنها ، - اللَّذيذة : هنرهاى لذت بخش مانند رقص و موسيقى و آواز و اسب سوارى ، - الحُرّة : هنرهائيكه بيشتر جنبهء انديشيدن و خيال را دارند مانند شعر گفتن ، - اليَدَويّة او الحِيَليّة : هنرهاى دستى مانند قابسازى و مجسمه سازى ؛ « فُنُون الشِّعر » : انواع شعر . فَنِيَ - - فَنَاءً [ فني ] : نابود شد ، - الرَّجُلُ : پير و سالخورده شد . الفِنِيك - « حامضُ الفِنِيك » ( ك ) : اسيد فينيك كه پاك كننده است و با آن ضد عفونى كنند ، اين كلمه فرانسوى است . الفَهَّاد - آموزش دهندهء شكار يوزپلنگ ، دارندهء يوزپلنگها . الفَهَّامَة - بسيار دانا - اين تاء براى مبالغه است . فَهِدَ - - فَهَداً : بسان يوزپلنگ خوابيد يا خشم نمود ، خوابيد و از كارى كه بايد انجام دهد غفلت ورزيد ، - عَنْه : از او غفلت كرد . الفَهْد - ج فُهُود و أَفْهُد ( ح ) : يوزپلنگ . از جانوران درنده كه پاى آن بلندتر از پاى پلنگ است و بر روى پوست آن نقطههاى سياه وجود دارد اين حيوان بسيار مىخوابد . الفَهد - آنكه خواب و غافل از آنچه بايد انجام دهد باشد . الفِهد - مرادف ( الفَهْد ) است . الفَهْدَة - ج فَهَدات ( ح ) : مؤنّث ( الفَهْد ) است . فَهْرَسَ - فَهْرَسَةً الكتابَ : براى كتاب فهرست نوشت . الفِهْرِس - ج فَهَارِس ، اين كلمه فارسى است و به معناى سرفصلها و مطالب كتاب